Thầy Adam Seex chia sẻ trên Tạp Chí Giáo Dục Quốc Tế – EduVerse 26: Khi giáo viên học tập và phát triển trong kỷ nguyên AI

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang thay đổi mạnh mẽ cách giáo viên tìm kiếm tài liệu, thiết kế bài học và phát triển chuyên môn, câu hỏi quan trọng không còn chỉ là “giáo viên có sử dụng AI hay không?”, mà là “giáo viên sử dụng AI như thế nào để học sâu hơn, dạy tốt hơn và không bị cuốn vào biển thông tin quá tải?”

Đây cũng là trọng tâm trong bài viết chuyên môn “Books, Bots, & The Paradox of Choice: Teacher Learning in the AI Era” của Mr. Adam Seex, được đăng tải trên Newsletter số 26 của tạp chí EduVerse, thuộc tổ chức Pro.Ed. Thông qua bài viết này, Mr. Adam Seex đưa ra một góc nhìn thực tế và sâu sắc về hành trình học tập của giáo viên trong thời đại AI: khi tri thức trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết, năng lực lựa chọn, phản tư và ứng dụng vào lớp học lại càng trở nên quan trọng.
(Nguồn: Adam Seex, “Books, Bots, & The Paradox of Choice: Teacher Learning in the AI Era,” EduVerse Newsletter số 26, Pro.Ed.)

Từ những cuốn sách chuyên môn đến câu hỏi lớn về AI trong giáo dục

Mở đầu bài viết, Mr. Adam Seex chia sẻ một trải nghiệm rất đời thường: trong lúc dọn dẹp nhà cửa, ông nhìn lại những cuốn sách ELT đã tích lũy qua nhiều năm. Đó không chỉ là những cuốn sách cũ nằm trên kệ, mà còn là những nguồn tri thức từng định hình cách ông hiểu về giảng dạy ngôn ngữ, từ The Lexical Approach, việc dạy từ vựng theo cụm, đến các khái niệm như noticing tasks, notice the gap và guided discovery.
(Nguồn: Adam Seex, EduVerse Newsletter số 26, Pro.Ed.)

Từ trải nghiệm cá nhân đó, bài viết đặt ra một câu hỏi rất đáng suy ngẫm cho giáo dục hiện đại: nếu thế hệ giáo viên mới ngày càng quen với việc dùng AI để tóm tắt, tìm kiếm và truy vấn nhanh tài liệu, liệu họ có còn cơ hội “tình cờ gặp” những nền tảng lý thuyết quan trọng như cách các thế hệ giáo viên trước đây từng học qua sách vở hay không?

Nói cách khác, AI đang giúp giáo viên học nhanh hơn, hay vô tình khiến việc học trở nên nông hơn nếu thiếu định hướng?

Nghịch lý của lựa chọn: Khi có quá nhiều tài nguyên cũng có thể trở thành rào cản

Một trong những điểm nổi bật của bài viết là cách Mr. Adam Seex liên hệ khái niệm “The Paradox of Choice” của Barry Schwartz với quá trình học tập và phát triển chuyên môn của giáo viên. Theo góc nhìn này, khi có quá nhiều lựa chọn, con người không nhất thiết cảm thấy tự do hơn; ngược lại, họ có thể trở nên lo lắng, mất phương hướng hoặc chọn phương án “đủ dùng” để tiết kiệm thời gian.
(Nguồn: Adam Seex, EduVerse Newsletter số 26, Pro.Ed; tham chiếu khái niệm từ Barry Schwartz, The Paradox of Choice.)

Trong giáo dục, điều này thể hiện rất rõ. Giáo viên hiện nay có thể tiếp cận hàng loạt khóa học miễn phí, video hướng dẫn, cộng đồng chuyên môn, tài liệu quốc tế và công cụ AI. Tuy nhiên, càng nhiều nguồn lực không đồng nghĩa với càng nhiều phát triển. Nếu thiếu khả năng xác định vấn đề trọng tâm, giáo viên có thể rơi vào hai trạng thái: hoặc mất quá nhiều thời gian để tìm “nguồn tốt nhất”, hoặc chọn nhanh một câu trả lời dễ dùng nhưng chưa đủ chiều sâu cho bối cảnh lớp học thực tế.

Đây là một quan sát đặc biệt phù hợp với định hướng phát triển giáo viên tại INschool: công nghệ không thay thế tư duy sư phạm, mà cần được đặt trong một quy trình học tập có phản tư, có thực hành và có sự đồng hành chuyên môn.

Mô hình học tập trải nghiệm Kolb: Một hướng tiếp cận để giáo viên dùng AI có chiều sâu hơn

Để giải quyết thách thức từ “nghịch lý của lựa chọn”, Mr. Adam Seex đề xuất sử dụng Kolb’s Experiential Learning Model như một khung tham chiếu cho quá trình phát triển chuyên môn của giáo viên. Mô hình này gồm bốn giai đoạn: Concrete Experience, Reflective Observation, Abstract Conceptualisation và Active Experimentation.
(Nguồn: Adam Seex, EduVerse Newsletter số 26, Pro.Ed; tham chiếu mô hình từ David A. Kolb, Experiential Learning.)

Theo cách diễn giải trong bài viết, giáo viên không nên bắt đầu bằng một câu hỏi chung chung như “Hãy cho tôi phương pháp dạy tốt nhất”. Thay vào đó, giáo viên nên bắt đầu từ một trải nghiệm lớp học cụ thể: một hoạt động chưa hiệu quả, một nhóm học sinh chưa tham gia tốt, một kỹ năng ngôn ngữ cần cải thiện hoặc một vấn đề quản lý lớp học đang lặp lại.

Từ trải nghiệm đó, AI có thể hỗ trợ giáo viên phản tư, gợi ý câu hỏi, giới thiệu khung lý thuyết phù hợp và đề xuất hướng thử nghiệm mới. Tuy nhiên, điểm quan trọng là AI chỉ thực sự hữu ích khi được sử dụng trong một chu trình học tập có mục tiêu, thay vì trở thành nơi giáo viên tìm kiếm câu trả lời nhanh cho mọi vấn đề.

Vai trò không thể thay thế của người đào tạo giáo viên

Một thông điệp quan trọng khác trong bài viết là vai trò của teacher trainer. Mr. Adam Seex nhấn mạnh rằng người đào tạo giáo viên không chỉ là người cung cấp tài liệu hay kỹ thuật giảng dạy. Họ là người giúp giáo viên thu hẹp vấn đề, đặt câu hỏi đúng, kết nối trải nghiệm lớp học với lý thuyết phù hợp và chuyển hóa tri thức thành hành động thực tế.
(Nguồn: Adam Seex, EduVerse Newsletter số 26, Pro.Ed.)

Trong thời đại AI, điều này càng có ý nghĩa. Giáo viên có thể hỏi chatbot rất nhiều điều, nhưng không phải lúc nào cũng biết mình nên hỏi gì, nên tin vào đâu và nên áp dụng như thế nào trong bối cảnh lớp học của mình.

Vì vậy, vai trò của người hướng dẫn chuyên môn không hề giảm đi. Ngược lại, vai trò đó trở nên tinh tế hơn: giúp giáo viên không bị lạc trong quá nhiều lựa chọn, không dừng lại ở câu trả lời tiện lợi, và tiếp tục phát triển năng lực nghề nghiệp một cách bền vững.

Gợi ý thực tiễn: Hỏi AI đúng cách để phát triển chuyên môn

Bài viết cũng đưa ra những gợi ý rất thực tế cho giáo viên khi sử dụng ChatGPT hoặc các công cụ AI tương tự. Thay vì chỉ yêu cầu AI cung cấp ngay một danh sách kỹ thuật, giáo viên có thể yêu cầu AI đóng vai trò như một người huấn luyện chuyên môn, đặt câu hỏi ngược lại để giúp xác định vấn đề rõ hơn.
(Nguồn: Adam Seex, EduVerse Newsletter số 26, Pro.Ed.)

Ví dụ, nếu giáo viên muốn cải thiện kỹ năng dạy từ vựng, họ có thể yêu cầu AI hỏi thêm thông tin về đối tượng học sinh, mục tiêu bài học, khó khăn hiện tại và kết quả mong muốn trước khi đề xuất tài liệu hoặc khung lý thuyết phù hợp.

Cách tiếp cận này giúp AI trở thành công cụ hỗ trợ tư duy, thay vì một chiếc máy phát câu trả lời. Vì đúng là nhân loại có thể tạo ra chatbot rất nhanh, nhưng việc đặt một câu hỏi tử tế và đúng trọng tâm thì vẫn là một năng lực cần luyện.

Ghi nhận đóng góp của Mr. Adam Seex cho giáo dục

Việc bài viết của Mr. Adam Seex được giới thiệu trên EduVerse 26 không chỉ là một dấu ấn chuyên môn cá nhân, mà còn phản ánh tinh thần học thuật mà INschool và Interlink Education luôn trân trọng: phát triển giáo dục phải bắt đầu từ việc phát triển con người làm giáo dục.

Thông qua bài viết này, Mr. Adam Seex đã đóng góp một góc nhìn thiết thực vào cuộc thảo luận rộng hơn về AI trong giáo dục. Thay vì nhìn AI như một xu hướng công nghệ đơn thuần, ông đặt AI vào đúng vị trí của nó: một công cụ hỗ trợ quá trình học tập chuyên môn, chỉ thật sự có giá trị khi được kết nối với trải nghiệm lớp học, sự phản tư, nền tảng lý thuyết và hành động cải tiến liên tục.

Đây cũng là tinh thần phù hợp với định hướng giáo dục của INschool: xây dựng môi trường học tập nơi giáo viên không ngừng học hỏi, học sinh được truyền cảm hứng phát triển, và công nghệ được sử dụng để làm sâu sắc hơn trải nghiệm giáo dục, chứ không thay thế vai trò của con người.

Từ lớp học hôm nay đến năng lực giáo dục ngày mai

Trong kỷ nguyên AI, giáo viên không chỉ cần biết sử dụng công cụ mới. Giáo viên cần biết đặt câu hỏi tốt hơn, phản tư sâu hơn và lựa chọn có mục đích hơn. Bài viết của Mr. Adam Seex trên EduVerse 26 nhắc chúng ta rằng phát triển chuyên môn không nằm ở việc có nhiều tài nguyên nhất, mà nằm ở khả năng biến trải nghiệm thật thành hiểu biết thật và hành động thật.

Với INschool, đây là một chia sẻ có giá trị trong hành trình xây dựng một cộng đồng giáo dục hạnh phúc, nhân văn và không ngừng phát triển. Trong hành trình ấy, AI có thể là người bạn đồng hành mạnh mẽ, nhưng chính giáo viên, với sự lắng nghe, thấu hiểu và tư duy sư phạm, vẫn là trung tâm của mọi chuyển hóa giáo dục.

Resources / Nguồn tham khảo

Bài viết được tổng hợp và diễn giải từ:

Adam Seex. “Books, Bots, & The Paradox of Choice: Teacher Learning in the AI Era.” EduVerse Newsletter, Issue 26, Pro.Ed.
Link bài viết gốc: https://heyzine.com/flip-book/ad6327c0cf.html